Project monniksgieren (Frankrijk, Spanje)

Als stamboekhouder en leider van het Europees kweekprogramma (EEP) breekt de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (ZOO Antwerpen en Planckendael) een lans voor het behoud van de monniksgieren.  Wij coordineren niet alleen het kweekprogramma, maar nemen ook actief deel aan herintroducties van jonge vogels die in dierentuinen worden geboren, en proberen de kweek van monniksgieren te verbeteren door wetenschappelijk onderzoek.

Datingvolière in Planckendael

In de nieuwe ‘datingvolière’ in Planckendael brengen we verschillende monniksgieren bij elkaar uit de dierentuinen die deelnemen aan het internationale kweekprogramma. De mannetjes en vrouwtjes kunnen er in alle rust flirten en uiteindelijk zelf de partner uitpikken die het best bij hem/haar past. Van zodra de roofvogels een geschikte partner gekozen hebben, worden de koppels apart gezet om in alle rust te kweken. Momenteel zit er één kweekkoppel in ZOO Antwerpen en herbergt Planckendael er twee. 

Uitzetten in vrije natuur

Hun kweeksuccessen zijn belangrijk voor de natuurlijke populaties. Planckendael zette al 6 gieren uit in Zuid-Frankrijk en Noord-Spanje, in samenwerking met de Black Vulture Conservation Foundation (BVCF) en de Vulture Conservation Foundation (VCF). Bedoeling is om het luchtruim opnieuw te bevolken met deze majestueuze, bijna uitgestorven roofvogels. 

Bedreigde diersoort

Meer dan 200 roofvogels sneuvelen per jaar door vergiftiging met lokaas. Jagers en herders gebruiken dit vergiftigd aas om vossen, wolven, wilde honden en katten te verdelgen. Maar gieren zijn er ook het slachtoffer van. 

Omdat de roofvogels snel verstoord zijn, is het ook belangrijk om hun broedgebieden te beschermen tegen houtkap. Ook de wandelaars moeten erop gewezen worden niet te dicht bij de nesten te komen. 

Onderzoek naar paargedrag

Met een handvol jongen per jaar in alle Europese dierentuinen samen is de weg natuurlijk nog erg lang. Daarom verdiept ons onderzoekscentrum Centre for Research and Conservation (CRC) zich ook in het paarbindingsgedrag en de factoren die deze beïnvloeden zodat optimale kweekkoppels gevormd kunnen worden.

Naast de monniksgieren zitten er ook rode wouwen en vale gieren in de datingvolière in Planckendael. En met een beetje geluk kweken wij er binnenkort ook Egyptische aasgieren. Een hele uitdaging want deze soort is sterk bedreigd en jongen zijn er zelden.

Twee jonge monniksgieren uitgezet in Frankrijk

Ze zijn geboren in een zoo in Frankrijk maar kregen de vrijheid in de streek van de Verdon in het zuidoosten van Frankrijk. Monniksgieren Monaco en Lucie zijn een voorbeeld van de goede kweek van deze bedreigde vogels in zoos. Marleen Huyghe is als Europees coördinator van deze vogels en curator vogels in Planckendael en ZOO Antwerpen heel trots op de goede kweekresultaten. Van de elf kuikens die dit jaar in Europese zoos het levenslicht zagen, werden er acht groot, een indirect resultaat van de datingvolière in Planckendael. Voor het eerst krijgen de uitgezette roofvogels een zender mee.

Sinds 1988 zijn er al 47 monniksgieren uitgezet in Frankrijk en Mallorca. Zeven dieren werden nog gespot en zijn zeker in leven. Acht vogels zijn gestorven en van de andere 32 vogels ontbreken gegevens. Omdat het in functie van hun bescherming essentieel is om meer te weten over hun gedrag, hun migratiepatroon en hun overleving, worden de uitgezette gieren sinds dit jaar van een zender voorzien. De wetenschappers van het Centre for Research and Conservation, het onderzoeksinstituut van ZOO Antwerpen, hopen met deze zenders voldoende gegevens te verzamelen om deze mooie roofvogels nog beter te kunnen beschermen.