Nieuwe Koningin Elisabethzaal opent koninklijk haar deuren

De nieuwe Koningin Elisabethzaal opende het laatste weekend van november koninklijk haar deuren. En hoe! In aanwezigheid van koningin Mathilde en heel wat andere bijzondere gasten hebben Hooverphonic en residentieorkest deFilharmonie de zaal muzikaal ingewijd. Als klap op de vuurpijl startte deFilharmonie vrijdagavond zijn residentie in de Koningin Elisabethzaal al met een openingsconcert in avant-première. De Koningin Elisabethzaal scoort overigens fantastisch op het vlak van akoestiek en techniek en onder anderen Natalia, Kraftwerk, Hans Teeuwen, Cats en natuurlijk het residentieorkest deFilharmonie hebben hun plekje op de kalender al veiliggesteld. De zaal ligt prachtig ingebed in het prestigieuze hightech complex, het Elisabeth Center Antwerp, het nieuwe congres- en concertcentrum in hartje Antwerpen, naast ZOO Antwerpen.

Terug in de tijd

De eerste concertzaal van de ZOO maakte deel uit van het Feestzalencomplex en werd gebouwd door Emiel Thielens (25 juli 1897). De gegoede burgerij hield hier dansavonden en genoot van symfonieorkesten. Het complex werd zwaar beschadigd in WO II en brandde uit in 1947. De tweede concertzaal van Rie Haan werd gebouwd in 1959 met elementen van Expo ’58. In 2011 kiest ZOO Antwerpen om de Koningin Elisabethzaal helemaal opnieuw te bouwen en dus niet voor renovatie. Architectenbureau Ian Simpson uit Manchester wint de ontwerpwedstrijd die de ZOO hiervoor uitschreef. Morgen, op 26 november 2016, is het dan zover. De nieuwe Koningin Elisabethzaal opent haar deuren. Ook het nieuwe congrescentrum is in business, het FMCCA, Flanders Meeting & Convention Center Antwerp.

Nieuwbouw in plaats van renovatie

Oorspronkelijk ging de ZOO als bouwheer uit van een grondige renovatie van de bestaande Elisabethzaal. Na uitgebreide studies en overleg met alle betrokken partijen is echter gekozen voor een volledige nieuwbouw. De prachtige gevel bleef natuurlijk bewaard en de historisch waardevolle delen in het inwendige werden weer zichtbaar gemaakt en in het ontwerp geïntegreerd. Zo combineert het gebouw actuele excellentie met de glorie van weleer. De historische zalen van ZOO Antwerpen (Marmeren Zaal, Wintertuin, Darwin- en Verlatzaal) zijn geïntegreerd in het nieuwe complex. Een mooie samensmelting van historiek en nieuw.

Ontwerpers

Het architectenbureau Ian Simpson uit Manchester ontwierp het complexe en unieke concept en werkte hiervoor samen met Kirkegaard Associates uit Chicago en Bureau Bouwtechniek. Kirkegaard is een wereldautoriteit op het vlak van akoestiek. Ian Simpsons team creëerde een inspirerend, flexibel, krachtig en energievriendelijk gebouw. Het gebouw is helder en elegant, een symbool in de stad en een bron van inspiratie voor iedereen. De Koningin Elisabethzaal tilt hiermee het internationale profiel van de stad naar een hoger niveau.

Ian Simpson koestert de uitzonderlijke combinatie van historische en nieuwe elementen met de ZOOgallery, een onderdeel van het Atrium met veel daglicht, aan de binnenzijde van de Marmeren Zaal. Een rustpunt. Hier wordt de buitengevel die voordien in het inwendige van de Koningin Elisabethzaal verstopt zat en een gevel van de oorspronkelijke feestzaal was, opgewaardeerd. 

Perfecte akoestiek en geluidstechniek: 10+ op 10

Staande ovatie! De nieuwe Koningin Elisabethzaal kreeg veel punten voor akoestiek. Heel veel punten. Internationaal gereputeerd expert, Larry Kirkegaard uit Chicago geeft de zaal een 10+ op 10 voor haar akoestiek. Hij kwam naar Antwerpen om onder meer de nagalmtijd (de respons van de zaal) te meten. In de oude zaal scoorden we 6/10 en nu dus de verbluffende 10+ op 10. “De akoestiek van de Koningin Elisabethzaal overtreft onze hoogste verwachtingen. Ik heb muzikanten met tranen in hun ogen gezien na het spelen van de eerste noten”, aldus Kirkegaard. “Andere zalen moeten op de tippen van hun tenen gaan staan om dit te bereiken.”

Algemeen directeur Dries Herpoelaert: “Niet alleen visueel, maar ook op vlak van geluid is er kwaliteit op elke stoel. Op elk zitje is het 100% genieten!”

Compleet complex

De nieuwe concert- en congreszaal - uniek in haar soort - maakt deel uit van een volwaardig congrescentrum met de modernste faciliteiten en kan gecombineerd worden met de bestaande zalen van de ZOO en met de dierentuin zelf. De publiekscapaciteit in de Koningin Elisabethzaal varieert, afhankelijk van de opstelling (theater, concert, congres), tussen de 1 761 en 2 020 plaatsen. In het ganse congrescentrum (twee nieuwe congres/feestzalen, Koningin Elisabethzaal, Atrium, ZOOgallery, Marmeren Zaal, Darwinzaal, Verlatzaal en Wintertuin) kan het Elisabeth Center Antwerp meer dan 2 700 personen verwelkomen op een oppervlakte van 25 000 m².

Waaier aan technische mogelijkheden: noten in alle toonaarden

De nieuwe Koningin Elisabethzaal is multifunctioneel. Klassieke muziek en opera resoneert er machtig, maar ook pop, rock, musicals, wereldmuziek, dans, theater als lezingen bij congressen vinden er een luisterend oor. De turnovertijd (opbouw en afbraak van een productie) van de zaal is minimaal. In de ruimte boven het plafond kunnen belichting en decors voorbereid worden. Voor voorstellingen waarbij een doek of decor noodzakelijk is, kan via het plafond het nodige materiaal verschijnen. Door de verplaatsbare geluidsreflectoren, podiumelementen, stoelen en koorwagen in combinatie met een moderne geluidsversterking kunnen er ’s middags aria’s weerklinken en ’s avonds al rocknummers.

Logistiek

Op de begane grond in de Carnotstraat bevindt zich de los- en laadzone voor leveranciers en concertorganisatoren. Vrachtwagens kunnen tot in het hart van het complex rijden, dicht bij het podium. Deze logistieke plus biedt ruimte aan grotere producties in onze zaal. Bijkomend is er een ondergrondse inrit met een veertigtal parkeerplaatsen. Zo is er een duidelijke scheiding tussen publiek en organisatie. Voor beide partijen een verbetering. Ook de licht-, projectie- en geluidscabines kregen een aparte plaats achterin de Koningin Elisabethzaal, wat de professionaliteit ten goede komt.

deFilharmonie in residentie

De Koningin Elisabethzaal is de thuishaven van deFilharmonie (Royal Flemish Philharmonic), één van de kunstinstellingen van de Vlaamse Gemeenschap. Zowel haar concerten, opnames als repetities vinden in deze hoogwaardige concertzaal plaats. Tweeduizend vierkante meter verspreid over vier verdiepingen huisvesten nog een repetitiezaal, administratieve en logistieke diensten voor twintig personen, een honderdtal muzikanten, drie viploges, een cafetaria en zes geluidsdichte inspeelruimtes.

Kostenplaatje

Het volledige prijskaartje bedraagt 87 miljoen euro. Dit project kwam er dankzij de steun van de Vlaamse regering, vertegenwoordigd door minister-president Geert Bourgeois, minister van Toerisme Ben Weyts en minister van Cultuur Sven Gatz. De Vlaamse regering investeerde 57,2 miljoen euro, stad Antwerpen 3,5 miljoen en het moederhuis van ZOO Antwerpen, de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen, bracht 26 miljoen euro in plus haar volledige bestaande infrastructuur, inclusief de voor dit project verworven panden in de Carnotstraat.